Эълон ва Ўрмонларни инвентаризасиялаш :

Улашиш

Ўрмонларни инвентаризасиялаш

Ўрмондан фойдаланиш

Давлат оʻрмон фонди участкалари юридик ва жисмоний шахсларга фойдаланишга берилиши мумкин.
Оʻрмондан фойдаланиш учун ҳақ тоʻланади. Тоʻловлар миқдори ва уларни ундириш тартиби Оʻзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади. Оʻрмондан фойдаланиш доимий ва вақтинчалик боʻлиши мумкин. Оʻрмон фонди ерлари доимий эгалик қилишга бериб қоʻйилган оʻрмон хоʻжалиги корхоналари, муассасалари ва ташкилотлари оʻрмондан доимий фойдаланувчилардир. Оʻрмондан вақтинчалик фойдаланиш қисқа муддатли — уч йилгача ва узоқ муддатли — оʻн йилгача боʻлиши мумкин. Оʻрмондан фойдаланиш ҳуқуқи юридик ва жисмоний шахсларга, агар қонун ҳужжатларида бошқача қоида белгиланган боʻлмаса, давлат оʻрмон хоʻжалиги органлари томонидан ёки улар ваколат берган корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар томонидан берилади. Оʻрмондан фойдаланишга махсус рухсатнома — дарахт кесиш ёки оʻрмон чиптаси асосида ёʻл қоʻйилади. Оʻрмондан фойдаланувчилар давлат оʻрмон фонди участкаларидан оʻрмондан фойдаланишнинг махсус рухсатномаларда назарда тутилган турларидангина фойдаланишга ҳақлидир.

Оʻрмондан фойдаланиш турлари қуйидагилардан иборат:
дарахтзорлар ва бутазорларни кесиш;
оʻрмондан қоʻшимча фойдаланиш (пичан оʻриш, мол боқиш, асалари уялари ва қутиларини жойлаштириш, ёввойи оʻсимликлар доривор хом ашёсини тайёрлаш (йигʻиш) ва озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи оʻсимликларни тайёрлаш (йигʻиш);
давлат оʻрмон фонди участкаларидан овчилик хоʻжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш;
давлат оʻрмон фонди участкаларидан илмий-тадқиқот мақсадларида фойдаланиш;
давлат оʻрмон фонди участкаларидан маданий-маʼрифий, тарбиявий, согʻломлаштириш, рекреацион ва эстетик мақсадларда фойдаланиш.
Қонун ҳужжатларида оʻрмондан фойдаланишнинг бошқа турлари ҳам назарда тутилиши мумкин.

Ўрмон сиёсати ва бошқаруви

Ўзбекистон ўрмон хўжалиги –махсус табиатни сақловчи ва уни бойликларини кўпайтирувчи соҳа. Унинг асосий вазифаси этиб ўрмонларни такрор кўпайтириш, сақлаш ва ўрмон фонди бойликларидан оқилона фойдаланиш, республик эхтиёжини ўрмон ва ўрмон маҳсулотлари билан таъминлаш, ўрмонларни экологик, атроф муҳитни муҳофаза қилиш, сувни сақлаш, химоя қилиш, санитар гигеник ва рекреацион фаолиятларини кучайтириш ҳисобланади.
У ўз фаолиятида бошқа ташкилотлар ва идоралар билан узвий боғланган бўлиб, уларни иқтисодий ривожланишига ҳисса қўшади.

Ўрмонларни қўриқлаш, муҳофаза этиш, фойдаланиш ва такрорий кўпайтириш давлат бошқаруви Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Махкамаси, Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси томонидан амалга оширилади. Ўрмондан фойдаланиш бўйича асосий сиёсатни олиб бориш Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ва унинг жойлардаги органларига ўрмон хўжалигини мувофиқлаштиириш ва бошқариш юклатилган.

Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ўз иш фаолиятини 2017 йил 11-май куни қабул қилинган “Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тоғрисида”ги ПҚ-2966 Президент қарори ва Вазирлар Махкамасининг қарорлари ва фармойишлари асосида амалга оширади.
Ўрмон хўжалиги давлат қўмитасига ўрмон хўжалигини холати ва истиқболда ривожлантириш, соҳада илмий техник прогресс, ўрмонлардан оқилона фойдаланиш, кўпайтириш, қўриқлаш ва муҳофаза этишни ташкил этиш, овчилик хўжалиги, қўриқхоналар иши ва табиий халқ боғларини юритишни бошқариш, ўрмонларни экологик ва бошқа фойдали хусусиятларини кучайтиришни амалга ошириш масъулиятлари юклатилган.

Ўрмон барпо қилиш

Ҳар йили республика буйича о‘рмон хо‘жаликлари томонидан о‘ртача 42 минг гектар майдонда о‘рмон барпо қилиш ишлари амалга оширилади, шундан, 39 минг гектари чо‘л минтақасига то‘г‘ри келади, шу жумладан Орол денгизининг қуриган тубида 17 минг гектарда чо‘л о‘симликларидан суъний о‘рмонзорлар барпо этиб келинмоқда. Янги о‘рмонзорлар барпо қилиш уруг‘дан экиб, ко‘чат о‘тқазиб ва табиий тикланишга ко‘мак бериш тадбирлари орқали бажарилади. Чо‘л ҳудудларида шо‘рга ва қург‘оқчиликка чидамли бо‘лган саксовул, черкез, қандим каби дарахт ва буталар турларидан янги о‘рмонзорлар барпо этилади.
Республикамизнинг тог‘ли ҳудудларида 1.2 минг гектар янги о‘рмонзорлар барпо этилади, улар асосан зарафшон арчаси, хондон писта, ёнг‘оқ, оддий бодом ва бошқа мевали дарахт ва буталардир.

Республикамизнинг водий ҳудудларида ҳар йили 1.4 минг гектар майдонда тез о‘сувчи мевали дарахт ва буталар туридан янги о‘рмонзорлар барпо этилади. То‘қай ҳудудларида эса туранга, жийда, тол дарахт турларидан о‘рмон барпо этилиб, ҳар йили 0.4 минг гектарда амалга оширилади.

2015 йил 3-чорак давомида 18.5 минг га (108 %) майдонда уруг‘дан, ко‘чатдан ва табиий тикланишга ко‘мак бериш орқали янги о‘рмонзорлар барпо қилинди. Шундан, Орол денгизининг қуриган тубида барпо қилинган о‘рмон 6.8 минг гектарни ташкил этади.

Ҳар йили янги о‘рмонзорлар барпо этиш ва ко‘чатхоналар ташкил этиш мақсадида о‘рмон хо‘жаликлар томонидан 50 турдан ошиқ 130-135 тонна ҳар хил дарахт ва буталар уруг‘лари тайёрланади. Шу жумладан, чо‘л о‘симликлари (саксовул, черкез, қандим)-100 тонна, игнабаргли ва ноёб дарахт турлари-15 тонна.

Республика бо‘йича ҳар йили 60 турга яқин 42 млн. дона дарахт ва буталарнинг ниҳол ҳамда ко‘чатлари етиштирилади, шундан 12.5 млн. донаси саксовул, 8 млн. донаси терак ко‘чатларидир. Ушбу етиштирилаётган ниҳол ва ко‘чатларнинг ярми о‘рмон хо‘жаликлари томонидан о‘з эҳтиёжлари учун сарфланади, қолган қисми эса парваришлаш учун қолдирилади.
Жорий йил 9-ойлиги учун берилган топшириқ 281 гетарга, яъни режага нисбатан 120 фоизга бажарилди.

Ҳукуматимиз томонидан ноёб дарахт ко‘чатларини ко‘пайтиришга алохида эътибор қаратилмоқда. О‘збекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ноёб дарахт ко‘чатларини, шунингдек сохта каштан, япон софораси, лола дарахти, қрим қараг‘айи ҳамда унаби дарахтлари ко‘чатларини ко‘пайтириш то‘г‘рисида махсус фармойишлари қабул қилинган.

Ҳозирги пайтда о‘рмон хо‘жаликлари ко‘чатхоналарида 4 млн. донадан ошиқ қуйидаги ноёб дарахт ва буталар ко‘чатлари, жумладан қрим қараг‘айи, компактли туя, виргин арчаси, эман, оққайин, лола дарахти, япон софораси, сохта каштан, каталпа,бересклет, самшит, япон бехиси, фарзиция, ҳинд сирени, малва ва бошқа ко‘чатлар мавжуд.

Халқаро алоқалар

Халқаро лойиҳалар мониторинги томонидан халқаро лойиҳаларни жалб этиш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳақида маълумот

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 11 июлдаги №190 сонли, 2014 йил 24 декабрдаги №363 сонли ҳамда 2015 йил 29 августдаги №255 сонли қарорларида кўрсатилган лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва уни амалга ошириш борасида бир қатор учрашувлар ва музокараларда иштирок этди. Шунингдек, ўрмон хўжалиги соҳасини ривожлантиришга қаратилган ҳукумат Йиғилиши баёнларида белгиланган вазифаларни амалга ошириш ҳамда ўрмон хўжалиги соҳасига хорижий инвестицияларни жалб этиш борасида сезиларли ишлар амалга оширилди.

Натижада 2016 йилнинг апрел ойи ҳолатида умумий қиймати 7 млн 200 АҚШ доллари миқдоридаги 5 та лойиҳа бугунги кунда амалга оширилмоқда. Улар қуйидаги лойиҳалардир:

1.“Республика ўрмон ресурсларини мониторинг қилиш ва баҳолаш (инвентаризация)”. БМТнинг ФАО ташкилоти ҳамда Ҳукумат томонидан тасдиқланган. Лойиҳа қиймати 450 минг АҚШ доллари.
2.“Ўзбекистонда ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига кўмаклашиш орқали овчилик хўжалигини барқарор ривожлантириш ва экотуризм”. Ҳозирда мазкур лойиҳа белгиланган тартибда тегишли вазирлик ва идоралар билан келишилган ва ҳукумат томонидан тасдиқланган ҳамда Бирлашган Араб Амирлиги “Султон Бин Тахнун ал Нехян” компанияси томонидан тасдиқланган. Лойиҳа қиймати 1 млн 750 минг АҚШ доллари.
3.Германиянинг халқаро ҳамкорлик жамияти (ГИЦ) билан ҳамкорликда “Ўзбекистон давлат ўрмон фонди ерларида ўрмон экиш маҳсулотларини тайёрлаш ва чаканда ўсимлиги плантациясини яратиш орқали ҳамкорликда ўрмон хўжалигини бошқариш моделини яратиш” лойиҳаси устида иш олиб борилмоқда. Лойиҳа қиймати 100 минг евро.
4.“Тоғ ва водий ўрмонларини барқарор бошқариш”. БМТнинг ФАО ташкилоти ҳамда Ҳукумат томонидан тасдиқланган. Лойиҳа қиймати 4,5 млн АҚШ доллари. Глобал Экологик Жамғарма (ГEФ) ушбу лойиҳани тасдиқлади ва Апрел ойидан лойиҳанинг аниқ тадбирлари ишлаб чиқилишига киришилади. Бунинг учун ГEФ маблағ ажратган.
5.Жанубий Кореянинг СК Форест компанияси билан Навоий Марказий ўрмон хўжалиги ўртасида 2015 йил 26 августда Навоий Эркин иқтисодий индустриал зона атрофига иҳота ўрмонларини ташкил этиш бўйича 410 минг АҚШ доллари миқдорида шартнома имзоланди.

2016 йилнинг биринчи ярмида янада учта лойиҳа имзоланиши кутилмоқда.

1. “Қуйи Амударё оқимида экотизимнинг барқарорлиги асосида ерлардан фойдаланиш”. Мазкур лойиҳа Германиянинг Атроф муҳит вазирлиги ва Зукков фонди ҳамда ГИЦ билан ҳамкорликда амалга оширилади. Лойиҳа қиймати 2 млн Евро. Лойиҳани имзолаш май ойларига мўлжалланган.

2. “Амударё делтасининг қирғоқбўйи ҳудудларида 5 минг ГА майдонда тўқайларнинг табиий тикланишига кўмаклашиш ва ўрмон хўжаликларининг моддий техник базасини мустаҳкамлаш” лойиҳаси. Бу лойиҳа қиймати 3 млн. АҚШ доллари. Лойиҳа ТИКА билан ҳамкорликда амалга оширилиши кўзда тутилган. Жорий йилнинг март ойи аввалида ТИКА томонидан мутахассислар келиб лойиҳа ҳудудларини ўрганиб кетишди. Туркия томони шу йилнинг биринчи ярмида ушбу лойиҳани имзолаш истагини билдиришган.

3. Германия халқаро иқлим ташаббуси жамғармаси билан ҳамкорликда “Марказий Осиё чўлларини муҳофаза қилиш” ҳудудий лойиҳаси. Лойиҳа қиймати 3 млн 300 минг евро. Мазкур ҳудудий лойиҳани май ойида ишга туширилиши режалаштирилган.

Шунингдек, ҳозирда яна Хитойнинг АПФНEТ ташкилоти, Михаил Зукков жамғармаси, Султан бин Тахнун компанияси ва КОЙКА ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорликда амалга оширилиши режалаштирилаётган қатор лойиҳалар устида иш олиб борилмоқда.

Оʻзбекистон Республикаси Оʻрмон хоʻжалиги давлат қоʻмитаси томонидан халқаро грант маблагʻларини жалб қилиш борасида амалга оширилган ишлар тоʻгʻрисида маʼлумот 2017 йил

Оʻрмон хоʻжалиги бош бошқармаси томонидан жорий йилнинг август ойига қадар умумий қиймати 4 млн 180 минг АҚШ доллари ва 300 минг евро миқдоридаги 4 та лойиҳани амалга оширишга муваффақ боʻлинди.
2017 йилнинг 4 кварталида эса, қуйидаги 3 та умумий қиймати 3 млн 300 минг АҚШ доллари ва 3 млн 100 минг Евро боʻлган грант лойиҳаларни амалга оширишни бошлаш режалаштирилган.
Шунингдек, қоʻмитамиз томонидан яна умумий қиймати 5 млн АҚШ доллари миқдоридаги “Оролбоʻйи ҳудудларида 20 минг гектар майдонда оʻрмон экиш ишларини амалга ошириш ҳамда чоʻл типидаги селекциявий оʻрмон уругʻчилиги базасини яратиш” лойиҳасини амалга ошириш боʻйича Туркия оʻрмон хоʻжалиги вазирлиги билан музокаралар олиб борилмоқда. Жорий йилнинг 10 августида туркиялик мутахассислар билан бу борада учрашув оʻтказиш режалаштирилган.
Шу билан бирга БМТнинг ФАО ташкилоти билан 34 млн АҚШ доллари миқдоридаги 4 та лойиҳа устида иш олиб борилмоқда. Бунда Яшил иқлим жамгʻармаси ҳамда Глобал экологик жамгʻарма маблагʻларидан фойдаланиш коʻзда тутилган.
Шунигдек, ҳозирда Корея халқаро ҳамкорлик ташкилоти (КОЙКА) ва Жаҳон банки ташкилотлари билан ҳамкорликда лойиҳалар ишлаб чиқиш ва уни амалга ошириш боʻйича ишлар олиб борилмоқда. Шу билан бирга Хитойнинг “бир макон бир ёʻл” лойиҳаси доирасида Оролбоʻйи ҳудудларида оʻрмон экиш ишларини кенгайтириш ва уругʻчилик лабораторияларини ташкил этиш боʻйича лойиҳа таклифлари ишлаб чиқилди.

Оʻзбекистон Республикаси Оʻрмон хоʻжалиги давлат қоʻмитасининг халқаро ташкилотлар билан алоқалари 2018-йил

1. О‘збекистон давлат о‘рмон фонди ерларида о‘рмон экиш маҳсулотларини тайёрлаш ва чаканда о‘симлиги плантациясини яратиш орқали ҳамкорликда о‘рмон хо‘жалигини бошқариш моделини яратиш (Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (ГИЦ))
2. Қуйи Амударё оқимида экотизимнинг барқарорлиги асосида ерлардан фойдаланиш (Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (ГИЦ) Германия атроф муҳит вазирлиги)
3. Марказий Осиё чо‘лларини муҳофаза қилиш (Германиянинг Грайсфелд университети, Михаил Зукков Жамг‘армаси) БМТнинг ФАО ташкилоти)

Ўрмон хўжалиги фаолияти тўғрисида маълумотлар

Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси тизимида 2017 йилнинг IV чораги давомида амалга ошгирилган ишлар

Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси тизимида 2017 йилнинг III чораги давомида амалга ошгирилган ишлар

Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси тизимида 2017 йилнинг II чораги давомида амалга ошгирилган ишлар

Ўрмон хўжалиги бош бошқармаси бўйича 2017 йилнинг I чораги давомида амалга оширилган ишлар

Ўрмон хўжалиги соҳасида 2016 йилнинг биринчи ярмида амалга оширилган ишлар ҳақида маълумот

Ўрмон хўжалиги бош бошқармаси бўйича 2015 йилнинг III чораги давомида соҳани ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва иқтисодий ислоҳотларнинг бориши тўғрисида

Ўрмон хўжалиги соҳасида 2015 йилнинг I чораги давомида амалга оширилган ишлар ҳақида

Давлат ўрмон фонди ерлари тўғрисида маълумот

Ўрмон хўжалиги соҳасини ривожлантириш борасида 2015 йилда амалга оширилган ишлар тўғрисида маълумот

Ўрмон хўжалиги соҳасини ривожлантириш борасида 2015 йилнинг 9 ойи давомида амалга оширилган ишлар тўғрисида маълумот

2015 йилнинг I чораги давомида ўрмон хўжалиги соҳасида ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва иқтисодий ислоҳотларнинг бориши тўғрисида

2014 йил давомида ўрмон хўжалиги соҳасида амалга оширилган ишлар ҳақида

Ўзбекистонда коврак ўсимлигини муҳофаза қилиш ва кўпайтириш имкониятлари.

“Шифобахш” илмий-ишлаб чиқариш маркази мустақиллик йилларида

Давлат ўрмон фонди ерлари тўғрисида қисқача маълумот